VO2max kobiet po 40. spada o 11,7% na dekadę
Metaanaliza 69 badań i 1903 zawodniczek po czterdziestce w Sports Medicine: średni VO2max w kolejnych dekadach i spadek o 0,57 ml/kg/min na rok.

Ile wydolności tracą z wiekiem kobiety, które trenują wytrzymałościowo przez całe życie? Do tej pory większość danych dotyczyła mężczyzn. 12 listopada 2026 roku Sports Medicine opublikowało metaanalizę poświęconą wyłącznie zawodniczkom po czterdziestce. Wynik: maksymalny pobór tlenu spada u nich średnio o 11,7% na dekadę.
Kto i jak to policzył
Pracę przygotował zespół z Mayo Clinic, University of Illinois i Uniwersytetu Teksasu. Pierwszą autorką jest Shalaya Kipp z Mayo Clinic, a wśród autorów są też znani fizjolodzy wysiłku Michael Joyner i Benjamin Levine. Protokół badania zarejestrowano wcześniej w Open Science Framework.
Zespół przejrzał bazy PubMed i Web of Science do maja 2025 roku. Do analizy weszło 69 badań i 1903 zawodniczki w wieku co najmniej 40 lat. Liczył się tylko VO2max zmierzony bezpośrednio, czyli w laboratorium z analizą gazów oddechowych, a nie oszacowany przez zegarek czy wzór. Testy obejmowały bieg, rower, pływanie i inne ergometry angażujące duże grupy mięśni.
Wartości dla kolejnych dekad
Średni VO2max w przeliczeniu na kilogram masy ciała wyniósł:
- 40–49 lat: 45 ml/kg/min;
- 50–59 lat: 40 ml/kg/min;
- 60–69 lat: 35 ml/kg/min;
- 70 lat i więcej: 30 ml/kg/min.
Każdy kolejny rok życia wiązał się z wynikiem niższym o 0,57 ml/kg/min. Zależność była taka sama bez względu na to, czy test robiono na bieżni, rowerze czy w wodzie. Autorzy piszą, że spadek pojawia się mimo ciągłego treningu i odpowiada fizjologicznym zmianom związanym z wiekiem.
Jak czytać te liczby
To porównanie różnych kobiet w różnym wieku, a nie obserwacja tych samych zawodniczek przez lata. Pięćdziesięciolatka z tabeli to więc inna osoba niż czterdziestolatka. Dlatego wynik pokazuje typowe różnice między grupami wiekowymi, a nie przebieg kariery jednej zawodniczki.
Dla trenujących kobiet te liczby są przede wszystkim punktem odniesienia. Jeśli robiłaś test w laboratorium, porównasz wynik ze średnią swojej dekady, a nie z normami dla mężczyzn albo dla dwudziestolatek. Do tej pory takich danych dla zawodniczek po czterdziestce brakowało i autorzy przedstawiają je właśnie jako wartości referencyjne.
Przy planowaniu sezonu warto też uczciwie przyjąć, że część spadku jest wpisana w wiek. Wolniejszy czas na tej samej trasie po pięćdziesiątce nie musi oznaczać złego treningu. Tempo spadku z metaanalizy pozwala ocenić, czy zmiana mieści się w normie, czy jest wyraźnie większa.
Czego badanie nie mówi
Streszczenie nie podaje porównania z mężczyznami ani z kobietami, które nie trenują. Nie odpowiada też na pytanie, jaki trening najlepiej spowalnia spadek. Tego, ile VO2max daje się podnieść treningiem, dotyczy klasyczne badanie, które opisaliśmy w tekście o analizie krzywej VO2max Hicksona. O tym, jak trening wpływa na wiek biologiczny, pisaliśmy osobno.
Autorzy zaznaczają, że ich praca ma być podstawą dla przyszłych badań nad tym, jak zmienia się wydolność tlenowa u kobiet. Na razie daje najszerszy dotąd zbiór pomiarów dla zawodniczek po czterdziestce: blisko dwa tysiące kobiet i jeden, prosty wskaźnik spadku na rok.

