Powrót po operacji pięty: czego uczy Jorgensen

Gwen Jorgensen przeszła latem 2025 roku operację usunięcia deformacji Haglunda i wróciła do ścigania szybciej, niż ktokolwiek zakładał. W Pucharze Świata w Dubaju dojechała szósta, a mistrzyni olimpijska z Rio mówi wprost, że chce jeszcze trzech dobrych lat, czyli startu w Los Angeles w 2028 roku.

Jej przypadek jest dobrym punktem wyjścia, bo deformacja Haglunda to problem, na który zapada sporo biegaczy, a powrót po zabiegu rządzi się własnymi prawami.

Na czym polega zabieg

Deformacja Haglunda to kostne uwypuklenie z tyłu kości piętowej, dokładnie w miejscu przyczepu ścięgna Achillesa. Wyrośl drażni ścięgno i kaletkę przy każdym kroku, a but z twardym zapiętkiem tylko to nasila.

Operacja polega na zresekowaniu tego wyrośla, często z odbarczeniem przyczepu ścięgna. Po zabiegu goi się kość i tkanki miękkie naraz, dlatego obciążenie wraca stopniowo i nie da się tego przyspieszyć charakterem.

Jak zwykle wygląda powrót

Poniższe ramy czasowe to typowy przebieg opisywany w protokołach powrotu do sportu. Konkretny harmonogram ustala chirurg i fizjoterapeuta, bo zależy on od zakresu resekcji i stanu ścięgna.

• Pierwsze dwa tygodnie: ochrona miejsca operowanego, kontrola bólu i obrzęku, chodzenie z odciążeniem według zaleceń.
• Od drugiego do szóstego tygodnia: stopniowe obciążanie, praca izometryczna łydki i stawu skokowego, mobilizacje przeciw zrostom.
• Od szóstego do dwunastego tygodnia: ćwiczenia siłowe w zamkniętym łańcuchu, przejście do pracy ekscentrycznej, czyli kontrolowanego wydłużania mięśnia pod obciążeniem.
• Od trzeciego miesiąca: wprowadzanie biegu, najpierw technika i skipy, potem przebieżki. Pełny powrót do najwyższych intensywności to zwykle od trzech do sześciu miesięcy, czasem dłużej.

Najczęstszy błąd to wejście w pełne obciążenie biegowe za wcześnie, bo ból ustąpił. Ustąpienie bólu wyprzedza wygojenie tkanki.

Kiedy wolno zwiększyć bieganie

Zamiast pytać o datę, sprawdź kryteria. Fizjoterapeuci używają zestawu, który da się zweryfikować samemu.

• Ból po treningu nie przekracza 2 na 10 i ustępuje w ciągu 48 godzin.
• Pełny zakres ruchu w stawie skokowym, bez blokowania.
• Dziesięć przysiadów na jednej nodze bez kompensacji tułowiem.
• Różnica siły między kończynami poniżej 10 do 15 procent.
• Brak obrzęku i uczucia niestabilności.

Co robić w międzyczasie

Triathlonista ma tu przewagę nad biegaczem, bo dwie trzecie jego sportu obciąża piętę minimalnie. Pływanie i rower pozwalają utrzymać bazę tlenową przez cały okres, w którym bieganie jest niedostępne.

Na rowerze zwróć uwagę na dwie rzeczy. Ustawienie bloku wpływa na zgięcie grzbietowe stopy, a agresywne dociągnięcie buta przy pięcie potrafi drażnić operowane miejsce. Jedno i drugie sprawdza się w pierwszym tygodniu powrotu na rower, nie w trzecim.

Rozkład intensywności na tym etapie warto zostawić klasyczny: większość objętości nisko, niewielka część mocno. Gonienie formy interwałami przy niepełnej tolerancji obciążenia kończy się zwykle nawrotem.

Siła jako profilaktyka nawrotu

Praca ekscentryczna na łydkę i wspięcia na palce z obciążeniem to podstawa, którą zostawia się w planie na stałe, a nie do końca rehabilitacji.

Do tego dochodzi zakres ruchu w kostce i biodrze, bo ograniczenie wyżej w łańcuchu przenosi obciążenie na piętę. Rozpisaliśmy ten mechanizm w tekście o mobilności bioder i kostek.

Jorgensen wróciła po kilku miesiącach i sama przyznała, że ściganie się bez pełnej formy wymaga osobnej odwagi. To zdanie warto zapamiętać, bo pierwszy start po przerwie prawie nigdy nie wygląda tak, jak się go sobie wyobrażało.